Motuhake te Aho Matua o te kura, he tautokongia e nga kaumatua o Te Whanau a Apanui.
Ki te hanga kaupapa Mäori e tika ana, e pono ana ki te whakapakari o te tangata i roto i te mätauranga.

Ko te reo Mäori te reo matua o te kura.

He tapu ngä reo katoa, ëngari ko te reo o ngä mätua tupuna te reo tuatahi. Kia örite hoki te pakari o ia reo, kia tü tangata ai ngä tamariki i roto i te ao Maori, i roto hoki i te ao whänui.

Kia mau pümau ki ngä ähuatanga o Maraenui tonu.

E kïtea ana te rangatiratanga o ngä täonga i roto i te iwi, te hapü tonu hei häpai i ngä ako a ngä tamariki. He täonga ngä tängata, ngä ähuatanga, ngä körero, ngä mahi, ngä tikanga o te käinga nei, tae atu hoki ki te mana, oranga, mauri, wairua o te whenua te awa, te ngahere me te moana ki te noho a te hunga käinga.

Kia eke te kupu whakaari a Te Matua Tangata.

Ko te kupu whakaari mö Maraenui i whakaatuhia ki te Matua Tangata i te Hürae i te tau 1887, ko ‘Eneteri Awhata’. He reo kë te kupu whakaari engari he kupu whakapono. Ko te whakamäoritanga o te ‘Eneteri’, e pënei ana, ‘Ko ahau a Ihowa, ko töu Atua e haerere koe i töku aroaro kia tapatahi hoki te whakaaro ‘. Ko te whakamäoritanga o te ‘Awhata’, e pënei ra, ‘Kia mau ki aku kupu me aku whakahaunga a mäku koe e whakaora‘. Ko te tümanako, kia pono ai ngä tamariki ki ngä kupu a te Atua.

 

He whakapümau i te whanaungatanga o te kura me töna rohe, e rangapü ai te awhi i te hunga whai i te mätauranga.

Kei te tüwhera te kura ki te hunga e kai ngäkau ana ki te kaupapa; ko ngä kaumatua, ko ngä kai äwhina, ko te hunga e hiahia ana ki te ako me ngä kai tautoko. Ma te mahi tahi ka puäwai te katoa. Ko te wairua me te mana Maori motuhake hei käkahu i a tatou.

Kia matemateaone tëtahi ki tëtahi. Kia ngäkau mahaki te tangata, kia ngäkau nui i te aroha.
Ko te aroha te mea nui. He mea nui tëra te manaaki tangata. Kia kite te katoa i te ähua o te manaaki i te käinga, i te kura, i te marae. A töna wä kia tü rätou ki te äwhina i ngä mahi manaaki. Ko te ngäkau te mata me te küaha o te wairua. Otira, ko te whiu o te kupu, ko te wero, ko te riri, ko te aroha, ko te hümarie me ënei ähuatanga katoa, he mea kuhu ki te ngäkau, titï tonu ki te wairua. Koiänei te tïmatanga o te körero “kia ngäkau mahaki”. Nä tënei hoki ka tika te körero “He oranga ngäkau he pikinga waiora”.

He whakahora papa ahuru tikanga e hokai ai te tapuwae tangata ki tona toa rangatiratanga.

He mea whängai ko ngä rawa, ko ngä pükenga, ko te wänanga, ko te whakaara whakaaro, me te möhio o te tamaiti ki te ako i a ia anö. He mea awhi te whakatö i te mätauranga hei whakaataata i töna hiranga i töna ake toa rangatiratanga. Kia whai mana te möhiotanga o te tamaiti i roto i ngä ako. Kia noho tikanga tënei mö ngä mahi katoa, kia pono ai te tamaiti ki a ia anö. Kia pakeke te tangata, kei a ia anö äna tikanga, mäna anö e whakatau ko tëhea te huarahi e hiahia ana ia ki te whai, otira e tika ana möna.

Hëoi anö, ahakoa iti, ahakoa rahi kei a ia tënei. Ëngari, mehemea e tipu ora töna katoa, e kore ia e päheke ki te hë, ko te mutunga ake ka tu pakari, tü rangatira ia, hei raukawa mö töna iwi.

Kia mätauria ai ngä whakaaro möhio i runga i töna pümautanga, kia eke ki ngä tihi teitei o te taumata.

He mea nui te noho wahangü me te whakarongo mö ngä tamariki. Nö muri mä te whakawhitiwhiti körero, mä te tätari, me te äta whakaaro, e ü ai te mätau o te hinengaro ki te whakarähiri whakaaro, ki te tiro höhonu, ki te tiro whänui, ki te töpu whakaaro. He meanui te noho pümau i runga i ngä mahi kia whai take ai ngä mahi whakahirahira mai ia akonga.

Kia tipu ngä ähuatanga tuku iho o töna pümanawa, kia ü hoki töna türanga tangata whenua.

He täonga tä tënä, tä tënä hei whakaputa, hei poipoi, kia puäwai. Me whakahaere ngä mahi i runga i te ngäkau hihiko me te ngäkau ngätahi.

Kia piripono, kia piripümau te whanaungatanga o ngä mätua kaitiaki ki te iho o töna kaupapa Mäori.

Ko te Kura o Maraenui he marae käinga ki ngä täonga tuku iho me ngä
täonga önamata. Ko te pümau ki ngä tikanga o te hau käinga e tipu ai ngä
ähuatanga tuku iho i roto i ngä mätua, kaitiaki e ü o rätau kaha ki te
manaaki i te kaupapa. Kia matemateäone ngä mätua, kaitiaki me ngä
tamariki i waenganui i te ahurutanga o ngä whakarere-iho-tanga.